KARMA (doen, actie, effect, bestemming) is een begrip uit het hindoeïsme en het boeddhisme, dat het idee inhoudt dat alles wat we doen, denken en zeggen weer bij ons terug komt. Karma in het algemeen omhelst de volledige cyclus van oorzaak en gevolg, maar wordt strikt genomen ook alleen als actie of oorzaak gedefinieerd.

Karma is de som van alle individuele impulsen, gedachten, woorden, handelingen in heden, verleden en toekomst. Het effect daarvan creëert de ervaringen (van heden, verleden en toekomst) en maakt ieder individu verantwoordelijk voor het eigen leven, vreugde en pijn, voor zichzelf en voor anderen.

In de religies die van reïncarnatie uitgaan strekt het begrip karma zich uit over het huidige en alle vroegere en latere levens.

Karma wordt gezien als een natuurwet. Het is de wet van "actie en reactie". Er is dus niet een God aan het werk die straft of beloont, maar een natuurlijk evenwichtsmechanisme inherent aan het universum. Een gunstige handeling heeft van nature gunstige gevolgen voor degene die de handeling verricht, en slechte (amorele) acties hebben slechte of onplezierige gevolgen.

Het resultaat van het karma dat nú gemaakt wordt, kan in dít leven óf in een volgend leven opdagen. Dingen die we nu meemaken zijn het resultaat van een actie die we in het huidige leven of in een vorig leven uitgevoerd hebben. Het resultaat van een actie wordt vipāka (pāli) genoemd.

In het Nederlands komt dit tot uitdrukking in spreekwoorden als:

• Wie goed doet, goed ontmoet.
• Boontje komt om zijn loontje.
• Wat je zaait zul je oogsten.
• Wie een kuil graaft voor een ander, valt er zelf in.

Een oude vedische wijsheid is: "doe niet aan een ander wat ge zelf niet wilt dat men aan u doet".

Beide systemen leren dak Karma datgene is wat de eeuwige (zonder begin of eind) cyclus van geboren worden, sterven en weer geboren worden in stand houdt. Het doel van alle yogasystemen is bevrijding daaruit. (zie: Rad van wedergeboorte) Binnen het boeddhisme geldt hetzelfde; het einddoel is bevrijding uit de cyclus van gedwongen wedergeboortes.

Ik ben de eigenaar van mijn karma,

De erfgenaam van mijn karma,

Geboren door mijn karma,

Gerelateerd aan mijn karma.

En leef ondersteund door mijn karma.

Van elke actie die ik doe,

Goed of slecht,

Daar ben ik erfgenaam van.

Zo zou een monnik steeds weer moeten reflecteren.

Boeddha (Anguttara Nikaya,I.87f)